Gorączka reumatyczna – gdy ból gardła wpływa na serce

Większość bólów gardła u dzieci jest nieszkodliwa i mija samoistnie. Jednak gdy infekcja gardła wywołana przez bakterie Streptococcus nie jest odpowiednio leczona, może czasami prowadzić do poważniejszego stanu: gorączki reumatycznej.

Gorączka reumatyczna, choć obecnie rzadka w wielu krajach, nadal może wystąpić – a kiedy już się pojawi, może wpływać na serce, stawy, skórę lub mózg. Dobra wiadomość: dzięki wczesnemu leczeniu większość dzieci w pełni powraca do zdrowia i unika długotrwałych powikłań.

⚠️ Ważne: Jeśli u dziecka występuje ból gardła z gorączką, ból stawów, wysypka lub nietypowe ruchy, szczególnie kilka tygodni po potwierdzonej lub podejrzewanej infekcji paciorkowcem, należy zwrócić się o pomoc lekarską. Gorączka reumatyczna wymaga szybkiej diagnozy i leczenia, aby zapobiec uszkodzeniu serca.

Co to jest gorączka reumatyczna?

Gorączka reumatyczna to choroba zapalna, która może rozwinąć się po nieleczonej lub częściowo leczonej paciorkowcowej infekcji gardła (angina). Nie jest to sama infekcja, ale opóźniona reakcja immunologiczna na nią. Zwykle występuje 2-4 tygodnie po bólu gardła.

Choć jest ona rzadka w krajach uprzemysłowionych, nadal stanowi zagrożenie w wielu częściach świata, szczególnie na obszarach o ograniczonym dostępie do antybiotyków.

Jakie są objawy?

Objawy mogą być różne, ale często obejmują

– Bolesne, obrzęknięte stawy, zwłaszcza podczas przemieszczania się z jednego stawu do drugiego (wędrujące zapalenie stawów)

– Gorączka

– Zmęczenie

– Ból w klatce piersiowej lub duszność (w przypadku uszkodzenia serca)

– Wysypka skórna (rumień brzeżny) lub małe guzki skórne

– Ruchy mimowolne (pląsawica lub pląsawica Sydenhama)

Objawy te stanowią część tzw. kryteriów Jonesa, stosowanych w celu zdiagnozowania choroby.

Jak się ją diagnozuje?

Lekarze biorą pod uwagę historię niedawnego zakażenia paciorkowcem i szukają typowych objawów. Testy mogą obejmować:

– Posiew z gardła lub szybki test na obecność paciorkowców

– Badania krwi na obecność przeciwciał paciorkowca (miana ASO)

– EKG lub echokardiogram (w celu sprawdzenia serca)

– Badania krwi pod kątem stanu zapalnego

Ważne jest, aby wykluczyć inne możliwe przyczyny objawów, szczególnie u dzieci z nietypowymi ruchami lub gorączką.

Jak się ją leczy?

Leczenie koncentruje się na dwóch rzeczach: wyeliminowaniu bakterii paciorkowca i kontrolowaniu stanu zapalnego.

– Antybiotyki (zwykle penicylina) są podawane w celu leczenia lub zapobiegania dalszym infekcjom paciorkowcowym.

– Leki przeciwzapalne (np. aspiryna lub kortykosteroidy) pomagają w leczeniu bólu stawów i stanów zapalnych.

– Aby zapobiec nawrotom, konieczna jest długotrwała profilaktyka antybiotykowa – często comiesięczne zastrzyki penicyliny przez kilka lat, w zależności od zajęcia serca

Dzieci z uszkodzeniem zastawek serca (reumatyczna choroba serca) wymagają długoterminowej obserwacji kardiologicznej.

Czy można temu zapobiec?

Tak – najskuteczniejszą profilaktyką jest wczesne leczenie anginy antybiotykami. Jeśli u dziecka występują objawy anginy (gorączka, ból gardła, obrzęk migdałków, białe plamy lub węzły chłonne szyi), należy udać się do lekarza. Niezbędne jest ukończenie pełnej kuracji antybiotykowej.

Jakie są prognozy?

Dzięki szybkiemu leczeniu większość dzieci wraca do zdrowia. W przypadkach bez zajęcia serca długoterminowe perspektywy są doskonałe. Jeśli jednak dojdzie do uszkodzenia serca, w późniejszym okresie życia konieczna może być obserwacja, a czasem operacja.

Dowiedz się więcej

PRINTO zapewnia szczegółową, zorientowaną na rodzinę ulotkę na temat gorączki reumatycznej i postreptokokowego zapalenia stawów.

🔗 Czytaj więcej na PRINTO:

Gorączka reumatyczna – ulotka dla pacjenta PRINTO

Wszelkie prawa i treści pozostają własnością PRINTO, a oryginalne zasoby można znaleźć pod adresem:

https://www.printo.it/pediatric-rheumatology/PL/info/PL