Gorączka jest naturalną reakcją na infekcję. Co jednak, jeśli dziecko ma nawracające gorączki – bez żadnych oznak infekcji? Co, jeśli gorączka powraca raz po raz, czasami z wysypką lub bólem stawów, i nie ma jasnego wyjaśnienia?
W takich przypadkach lekarze mogą rozważyć grupę rzadkich schorzeń zwanych zespołami autozapalnymi – chorób, w których wrodzony układ odpornościowy organizmu powoduje stan zapalny bez infekcji lub czynników autoimmunologicznych.
⚠️ Ważne: Nawracające gorączki, które przebiegają według określonego wzorca, zwłaszcza jeśli towarzyszą im wysypki skórne, bóle stawów lub brzucha, zapalenie oczu lub owrzodzenia jamy ustnej, powinny zostać ocenione przez specjalistę. Niektóre z tych zespołów mają podłoże genetyczne i mogą powodować długotrwałe uszkodzenia, jeśli nie są leczone.
Czym są zespoły autozapalne?
Zespoły autozapalne są spowodowane nieprawidłowościami we wrodzonym układzie odpornościowym, co prowadzi do powtarzających się epizodów stanu zapalnego. W przeciwieństwie do chorób autoimmunologicznych, nie obejmują one autoprzeciwciał, a objawy często zaczynają się we wczesnym dzieciństwie.
Choroby te są rzadkie, ale wczesna diagnoza może mieć ogromny wpływ na jakość życia.
Typowe warunki obejmują:
– Rodzinna gorączka śródziemnomorska (FMF)
– Niedobór kinazy mewalonianowej (MKD)
– Zespół okresowy związany z receptorem czynnika martwicy nowotworu (TRAPS)
– Zespoły okresowe związane z kriopiryną (CAPS)
– Zespół PFAPA (okresowa gorączka, aftowe zapalenie jamy ustnej, zapalenie gardła, zapalenie migdałków)
– Zespół Blau, DIRA, Majeed, CANDLE, PAPA i inni
Niektóre z nich są monogenowe, co oznacza, że są spowodowane mutacjami w jednym genie.
Jakie są objawy?
Chociaż każdy zespół jest inny, wspólne cechy obejmują:
– Nawracająca wysoka gorączka, często bez infekcji
– Wysypki skórne
– Ból lub obrzęk stawów
– Ból brzucha lub klatki piersiowej
– Owrzodzenia jamy ustnej
– Zapalenie oka (np. zapalenie spojówek lub zapalenie błony naczyniowej oka)
– Opóźnienie wzrostu lub zmęczenie
– W niektórych przypadkach długotrwałe powikłania, takie jak amyloidoza
Epizody mogą trwać od kilku godzin do kilku dni i mogą powtarzać się regularnie.
Jak stawia się diagnozę?
Ponieważ objawy mogą naśladować wiele infekcji lub chorób autoimmunologicznych, diagnoza jest często opóźniona. Ocena może obejmować:
– Szczegółowy dziennik objawów (w celu wykrycia wzorców)
– Badania krwi w trakcie i pomiędzy epizodami gorączki
– Testy genetyczne pod kątem znanych mutacji
– Wykluczenie infekcji, nowotworów złośliwych i chorób autoimmunologicznych
Reumatolodzy dziecięcy często kierują procesem diagnostycznym.
Jak leczy się te schorzenia?
Leczenie zależy od konkretnego zespołu i jego nasilenia. Dostępne opcje obejmują:
– Kolchicyna (szczególnie w przypadku FMF)
– Kortykosteroidy na zaostrzenia
– Terapie biologiczne, takie jak:
– Inhibitory IL-1 (anakinra, kanakinumab)
– Inhibitory TNF (etanercept)
– Blokery IL-6 lub IL-18 (w badaniach lub określonych wskazaniach)
Wczesne leczenie może zmniejszyć objawy, zapobiec uszkodzeniom narządów i poprawić codzienne funkcjonowanie.
Czy dzieci mogą żyć normalnie?
Tak – dzięki prawidłowej diagnozie i nowoczesnym terapiom wiele dzieci z chorobami autozapalnymi prowadzi pełne, aktywne życie. Długoterminowa opieka i regularna obserwacja są niezbędne, szczególnie w przypadku cięższych lub uporczywych chorób.
Poradnictwo genetyczne może być również pomocne dla rodzin.
Dowiedz się więcej
PRINTO oferuje szczegółową ulotkę wyjaśniającą choroby autozapalne, ich objawy i różne zespoły.
🔗 Czytaj więcej na PRINTO:
Choroby autozapalne – ulotka dla pacjenta PRINTO
Wszelkie prawa i treści pozostają własnością PRINTO, a oryginalne zasoby można znaleźć pod adresem:





